De digitale hulpmiddelen van een praktijk of een gezondheidsinstelling beperken zich niet langer tot een software voor patiëntenbeheer en een beveiligde berichtenservice. De inwerkingtreding van de Europese verordening over de Europese gezondheidsdatenspace (EHDS) op 26 maart 2025, in combinatie met de verplichtingen die voortvloeien uit de Europese verordening over kunstmatige intelligentie sinds 2 februari 2025, hertekent de eisen waaraan elke zorgprofessional moet voldoen in zijn dagelijkse praktijk.
Interoperabiliteit van gezondheidssoftware: wat de EHDS concreet verandert
Interoperabiliteit is niet langer een commercieel argument van uitgevers. Het is een Europese wettelijke verplichting met een vaste deadline. De EHDS-tijdlijn voorziet in grensoverschrijdende uitwisselingen van patiëntsamenvattingen en e-recepten vanaf maart 2029, gevolgd door een uitbreiding naar medische beeldvorming en ontslagrapporten in maart 2031.
Voor een zelfstandig werkende arts heeft de directe consequentie betrekking op de keuze van de bedrijfssoftware. Een niet-geregistreerde Ségur digitale software kan niet voldoen aan de toekomstige uitwisselingsnormen. We raden aan om drie punten te controleren voordat u een oplossing vernieuwt of migreert:
- De Ségur-conformiteit en de mogelijkheid om Mon espace santé via het DMP te voeden, zonder handmatige herinvoer van documenten
- De native ondersteuning van Europese uitwisselingsformaten (CDA R2, FHIR) om de deadlines van de EHDS in 2029 en 2031 voor te bereiden
- De hosting bij een gecertificeerde gezondheidsdataleverancier (HDS), een absolute voorwaarde voor elke uitbesteding van medische gegevensverwerking
Professionals die hun digitale tools centraliseren op specifieke platforms, zoals die te vinden zijn op de site AllP Santé voor professionals, winnen aan zichtbaarheid over oplossingen die voldoen aan deze wettelijke vereisten.
Generatieve AI in de medische praktijk: governance vóór adoptie
Generatieve AI trekt aan vanwege zijn vermogen om verslagen te produceren, een patiënten dossier te synthetiseren of de opstelling van brieven te ondersteunen. Het regelgevend kader vereist een systematische menselijke validatie van elke gegenereerde output. Geen enkele generieke AI-tool (zoals ChatGPT of een equivalent) kan gezondheidsgegevens ontvangen zonder voorafgaande juridische analyse en specifieke contractuele garanties.
De aanbevelingen convergeren naar de implementatie van een interne gebruiksrichtlijn voor generatieve AI, ook in kleinere structuren. Deze richtlijn omvat minimaal het verbod op het invoeren van identificerende gegevens in niet-goedgekeurde tools, de traceerbaarheid van het gebruik en de aanwijzing van een referent.
Selectiecriteria voor een AI-tool in de gezondheidszorg
Tijdwinst is niet langer voldoende als selectiecriterium. We zien dat de best voorbereide professionals een AI-tool beoordelen op basis van zijn hostinglocatie, contractuele vertrouwelijkheidsgaranties en traceerbaarheidsniveau. Een tool die buiten de Europese Unie wordt gehost zonder standaardcontractclausules (CCT) stelt de professional bloot aan een direct juridisch risico onder de AVG.
De Europese verordening over AI introduceert sinds februari 2025 een verplichting tot AI-cultuur voor personen die gebruik maken van de betrokken systemen. Voor een instelling vertaalt dit zich in gerichte trainingen, die onderscheiden zijn van de simpele software-instructie.
Software voor medisch activiteitenbeheer: verder dan de vitale kaart
De teletransmissie van declaratieformulieren via de vitale kaart blijft de basis van de facturering in de vrije praktijk. De huidige oplossingen gaan veel verder: gedeeld agenda beheer tussen professionals binnen dezelfde structuur, online afspraken maken geïntegreerd in de bedrijfssoftware, automatische SMS-herinneringen om niet-gehonoreerde afspraken te verminderen.
Het meest voorkomende pijnpunt betreft de synchronisatie tussen de beheersoftware en de nationale basisdiensten. De digitale routekaart voor de gezondheidszorg 2023-2027 heeft als doel de integratie en ergonomie van deze diensten in de dagelijkse tools te verbeteren. Een software die vereist dat men tussen verschillende interfaces moet schakelen om het DMP te raadplegen, een digitaal recept te versturen en een handeling te teletransmitteren, genereert een aanzienlijke tijdsverlies.
Télémédecine en ambulante follow-up
De tools voor teleconsultatie zijn genormaliseerd, maar de digitale ondersteuning van de ambulante follow-up blijft onderbenut. Verbonden medische apparaten (bloeddrukmeters, glucometers, oxymeters) kunnen automatisch het patiënten dossier voeden wanneer de bedrijfssoftware de juiste communicatieprotocollen ondersteunt. Dit maakt een afstandsmonitoring van chronische patiënten mogelijk zonder handmatige herinvoer, met instelbare waarschuwingen in geval van abnormale waarden.
Tele-expertise, minder zichtbaar dan teleconsultatie, biedt echter een concreet hulpmiddel voor geografisch geïsoleerde artsen. Een huisarts kan asynchroon het advies van een specialist inwinnen, rechtstreeks vanuit zijn software, zonder dat de patiënt zich hoeft te verplaatsen.
Veiligheid van patiëntgegevens: de NIS 2-verplichtingen toegepast op zorgprofessionals
De NIS 2-richtlijn, geleidelijk omgezet in Frans recht, breidt de reikwijdte uit van entiteiten die onderworpen zijn aan cybersecurityverplichtingen. Gezondheidsinstellingen behoren tot de geïdentificeerde kritieke sectoren. Voor professionals in de vrije praktijk zijn de eisen voornamelijk gericht op de bescherming van werkstations, het beheer van back-ups en de encryptie van uitwisselingen.
Een vaak verwaarloosd technisch punt: de beveiligde gezondheidsberichtenservice (MSSanté) is het enige conforme kanaal voor de uitwisseling van medische gegevens tussen professionals. Het gebruik van een persoonlijke berichtenservice of een populaire instant messaging-app om een verslag of een medische afbeelding te verzenden, vormt een inbreuk op de AVG en het beroepsgeheim.
De convergentie tussen EHDS, AI-verordening en NIS 2 schetst een veeleisend maar samenhangend regelgevend landschap. Professionals die nu hun digitale hulpmiddelen structureren rond conforme, interoperabele en in een gecertificeerd kader gehoste oplossingen, positioneren zich om deze overgangen zonder onderbreking van de activiteit te absorberen.
